Este
sábado 29 de xuño o grupo de case trinta persoas madrugou un pouco
para poder aproveitar a xornada programada na Pontenova, un concello
que posúe lugares e tesouros pouco coñecidos, pero non por iso
menos interesantes. Arredor das 10 da mañá chegamos a Vilarxubín,
unha aldea do sur do concello, ubicada nunha das ladeiras do río e
da fraga das Reigadas. A súa fermosa arquitectura popular,
deteriorada mais escasamente alterada, aínda mantén unha riqueza
excepcional: hórreos de montaña e hórreos mariñáns complementan
o conxunto de casas e calellas nas que a pedra de lousa e a madeira
se combinan para dar lugar a formas singulares, conformando un
harmónico conxunto. Ademais da arquitectura, Vilarxubín alberga
outros tesouros de grande interese, que nos axudou a entender Miguel
Losada, o antropólogo que nos acompañou nesta visita, aportando un
valor engadido coas súas explicacións sobre os amuletos ou
elementos simbólicos das sociedades tradicionais, coma a galega, e
que son chamativamente abundantes nesta aldea.
Sobre
as 12 o grupo desprazouse a outro dos lugares sinalados da Pontenova,
o santuario de Conforto, un dos centros relixiosos máis emblemáticos
na comarca pola devoción que esperta a pequena e fermosa talla da
Virxe, aparecida no século XVII. Para coñecer este Santuario
contamos coa guía inestimable do sacerdote Carlos Miranda, natural
deste concello e párroco de Ribadeo, vinculado a este lugar de xeito
moi especial desde a súa infancia. O templo ten un grande interese
pola profusión de retablos e pequenos tesouros que foi acumulando ao
longo da súa historia, e que se atopan expostos tanto no interior da
igrexa coma no pequeno museo de arte sacra, creado a carón do
cemiterio.
Da
man de Carlos Miranda visitamos tamén a igrexa parroquial de
Vilameá, de similar factura arquitectónica á de Conforto, que
alberga un pequeno e valioso retablo barroco do século XVI, un gran
retablo maior, con valiosa imaxinería barroca, e unha fermosa
fachada lateral.
Despois
dunha opípara comida en Casa Balbina, o plan da tarde estivo adicado
ao amplo patrimonio de arqueoloxía industrial deste concello. As
minas de Vilaodriz constituíron durante os comezos do século XX un
dos grandes complexos da minaría do ferro do país, ao que se daba
saída cara o cargadoiro de Ribadeo mediante unha vía férrea, hoxe
convertida en senda verde. O guía de turismo municipal, Juan Carlos
Pardo, explicounos na antiga estación ferroviaria, habilitada como
oficina de turismo, a historia desta etapa. A continuación guiounos
nun percorrido por diversos puntos da mina (galerías, restos do
teleférico, túneis e mais o forno en restauración), un complexo
arqueolóxico que o Concello pretende recuperar e que
constitúe un recurso turístico de gran potencial e interese pola
singularidade e envergadura desta explotación, aínda hoxe pouco
coñecida.
Pasadas
as sete do serán, satisfeitos e sorprendidos diante da grande
riqueza patrimonial destas terras, rematamos a xornada.
Dende
Mariña Patrimonio queremos expresar a nosa admiración e gratitude a
Miguel Losada e a Carlos Miranda, que nos aportaron dúas miradas
distintas pero igual de interesantes sobre o patrimonio espiritual
destas terras. Así mesmo, agradecemos a excelente atención prestada
polo Concello da Pontenova e do seu guía de turismo, Juan Carlos
Pardo.
