Cunha exposición fresca e dinámica de Manuel Gago, infinidade de preguntas foron compartidas cos asistentes a este acto celebrado o venres na Casa da Cultura de Foz. O relator fixo un rápido resumo das investigacións realizadas ao longo dos dous últimos anos, sobre todo pola costa atlántica, pero tamén polas comarcas interiores e pola Mariña de Lugo.
Manuel Gago deixou claro ao inicio da súa exposición que non se trata dun traballo de investigación histórica propiamente dito, senón máis ben dun labor de divulgación periodística. O seu obxectivo é poñer en evidencia a gran cantidade de indicios dunha intensa, confusa e axetreada actividade humana na Galicia dos cinco ou seis séculos que van desde o fin do Imperio Romano ata a Baixa Idade Media e na que están involucrados galaico romanos, suevos, normandos, vikingos... Trátase da etapa máis descoñecida da nosa historia e non tivo ata agora a atención que se merece por parte dos investigadores, seguramente por falta de documentación escrita e porque o labor arqueolóxico se centrou máis en etapas anteriores, como a prerromana.
A Mariña de Lugo aparece como un espazo tremendamente interesante pola súa orientación directa cara os pobos invasores do norte de Europa, e os indicios desta etapa son moi abundantes e próximos; sen embargo, permanecen ocultos aos ollos do noso tempo debido a que non temos unha imaxe definida do que buscamos, como ocorre, por exemplo, cos antepasados castrexos, máis estudiados e divulgados.
As repúblicas de homes libres de Manuel Gago son pezas dun puzzle tremendamente complexo que da pistas da existencia dunha fascinante fotografía dos séculos escuros da Alta Idade Media galega e mariñán e convídannos ao intrigante xogo de compoñela peza a peza.
