ADEGA E MARIÑAPATRIMONIO SOLICITAN A PARALIZACIÓN URXENTE DAS OBRAS NA PRAIA DE AREALONGA PARA PRESERVAR O XACEMENTO DE TURBEIRA MÁIS IMPORTANTE DE GALIZA

ADEGA e Mariñapatrimonio veñen de denunciar ante a Demarcación de Costas de Galicia, a Dirección Xeral de Conservación da Natureza e o concello de Foz, que as obras que se están efectuando na Praia de Arealonga deste municipio, en virtude do Real Decreto-lei 2/2014, de 21 de febrero, polo que se adoptan medidas urxentes para reparar os danos causados polos temporais na costa cantábrica, están a eliminar un dos xacementos paleoclimáticos máis importantes de Europa. Trátase da turbeira da Praia de Arealonga, situada na parroquia focense de Nois.
Ambos colectivos piden a paralización inmediata das obras en preservación dos valores deste xacemento de turba que data de hai 120.000 anos e sobre o que están a actuar directamente as máquinas escavadoras. A maquinaria está a retirar os coídos ou as xógaras de todo o areal, incluídas as que se atopan enriba do xacemento para a construción dun dique no extremo da praia máis próximo ao núcleo de Nois. Esta circunstancia pon en risco a conservación da turbeira, que queda exposta ás adversidade meteorolóxicas e á acción do mar, ademais de alterar significativamente a morfoloxía da praia e, potencialmente, a dinámica costeira da zona.

Pese ao impacto das obras e a súa afectación a un hábitat considerado como prioritario pola UE e de elevado valor paleoclimático para comunidade científica europea, están sendo efectuadas por Costas pola vía da urxencia e, previsiblemente, sen os necesarios informes favorables dos organismos competentes en materia de conservación natural nin preservación patrimonial, así como sen as cautelas debidas ou medidas de prevención que son obrigadas para evitar un impacto irreversible sobre o xacemento paleoclimático. Para confirmar esta circunstancia, ADEGA e Mariñapatrimonio tamén solicitaron a este organismo copia do expediente completo das citadas actuacións.
Ao mesmo tempo, ambos colectivos reclaman ao Ministerio e á Dirección Xeral de Conservación da Natureza da Xunta que declaren o xacemento como Monumento natural ou con outra figura de protección que consiga preservar a turbeira de Arealonga de futuras obras ou alteracións na súa contorna, xa que non é a primeira vez que as distintas administracións promoven actuacións que poñen en perigo a súa existencia.

ANTERIORES AMEAZAS
En 2008, outras obras do Ministerio de Medio ambiente de “mellora dos servizos do areal” que non foron nin publicitadas nos medios oficiais, estiveron a piques de destruír por completo o xacemento se non é pola intervención de ADEGA e da USC. Daquela, pretendíase construír un paseo marítimo que contemplaba o retranqueo de 5 metros cara o interior do pé do talude, o que implicaba a destrución total do xacemento. Nese momento, a Dirección Xeral para a Sustentabilidade da Costa e do Mar, do Ministerio do Medio Ambiente, por medio da Resolución publicada no BOE nº 142 do 12 de Xuño de 2008 anunciaba a execución dun “Estudio integral da Praia de Arealonga e a súa contorna”, pero non aludía á realización de obras. Ante estes feitos, ADEGA e a Universidade de Santiago de Compostela interviron para reclamar a paralización das obras, solicitando, tamén desta volta, a declaración do xacemento como Monumento Natural. Aínda que isto último non se conseguiu, o Ministerio, Xunta e concello de Foz acordaron en non afectar coas citadas obras a zona central do areal, a parte máis relevante do xacemento. Polo menos, daquela, acadárase a preservación da parte da turbeira paleoambientalmente máis importante. Sen embargo, desta volta, Costas volve intervir no xacemento sen a máis mínima precaución.
VALOR DO XACEMENTO DE TURBA DE AREALONGA
O xacemento de Arealonga de Foz é a turbeira de maior antigüidade de Galiza e pode considerarse o xacemento paleoclimático máis importante do noso territorio e do resto do Estado español, converténdose ademais en referente a nivel europeo para o estudo da evolución do cambio climático nos últimos milleiros de anos.
Procede do último ciclo interglaciar do Cuaternario, adquirindo un valor fundamental para a reconstrucción da mudanza climática desde as primeiras etapas nas que se constata a aparición do home en Galiza. Nel atópase o primeiro estrato de cantos rodados, sobre o que se foron superpoñendo, alternativamente depósitos de turba e area dunar que abarcan todo o período da última glaciación até a actualidade. Ademais é un dos poucos xacementos que aínda se conservan que recolle información sobre período críticos nos que se extinguiron, sobre todo, especies de vertebrados. Estudando este depósito pódese reproducir (a través dos seus restos de esporas, polen e micro-restos de flora e fauna), as condicións climáticas e ecolóxicas que se sucederon durante os 120 mil últimos anos no norte da península.
De feito, tras a súa decuberta polo científico francés Henri Nonn en 1963, este xacemento foi estudado por investigadores de toda Europa. Logo dos franceses, nos anos 80 tamén se interesaron por el científicos alemáns, e nos anos 90 foi obxecto de estudo polo Laboratorio de Xeografía e biodiversidade da Universidade de Santiago de Compostela.
Non é admisible que, ante a relevancia deste xacemento para a ciencia e tamén para a súa posta valor como recurso cultural e patrimonial, siga exposto a obras como as promovidas pola Demarcación de Costas sen as necesarias medidas cautelares ou precaucións.
IMAXES DAS ACTUAIS OBRAS: https://www.flickr.com/photos/97739145@N05/sets/72157645404081060/

MINI ROTEIRO O 12 DE XULLO POLA FRAGA DE TRASBAR (CERVO)

ADEGA e MariñaPatrimonio, dentro da campaña

COUSA DE RAÍCES pola posta en valor e recoñecemento do bosque galego, organizamos para o próximo sábado 12 de xullo un roteiro pola fraga de Trasbar, no concello de Cervo.

As persoas que queiran participar neste mini-roteiro achegaranse ás 16h á igrexa de Rúa, dende onde se partirá en coches particulares até o lugar onde o Rego Grande verte as súas augas no río Covo. Aquí comezará o roteiro a pé durante uns 5km (ida e volta). Será un percorrido tranquilo, no que iremos vendo todo o que agocha esta fraga na que abundan as arandeiras, que nesta época do ano adoitan estar inzadas de saborosos arandos.

O prezo da actividade é de 3€; para nenos/as, desempregados/as e socios/as a actividade é gratuíta.

Para consultar calquera dúbida, mr.patrimonio@gmail.com /tfn. 654173637

AS MINAS ROMANAS DE OURO DA DESEMBOCADURA DO MASMA, INCLUÍDAS NO INVENTARIO DE XACEMENTOS ARQUEOLÓXICOS.

 

As explotacións mineiras das Covas (Barreiros) e da Espiñeira (Foz) veñen de ser recoñecidas como xacementos arqueolóxicos pola Dirección Xeral de Patrimonio.

 

Mariñapatrimonio dera a coñecer estes sitios arqueolóxicos en marzo de 2013 ao tempo que solicitaba a súa inclusión no Inventario de Xacementos Arqueolóxicos, despois de que o arqueólogo especialista en minería romana, Santiago Ferrer, certificase a súa autenticidade.

Hai poucos días felicitabamos a Área de Cultura da Deputación de Lugo pola volta ao Museo Provincial da ourivería prerromana, que conforma a colección Álvaro Gil (12 pezas desta colección proceden da Mariña), e hoxe felicitamos ao Servizo de Patrimonio da Xunta por recoñecer esta gran explotación aurífera da Mariña.

Sen dúbida, a inclusión e o recoñecemento como xacemento arqueolóxico deste último tramo do río Masma, é unha boa nova para a nosa comarca. Pola súa extensión e a súa boa conservación, esas minas posúen un gran potencial turístico que, sen dúbida, os alcaldes de Foz e Barreiros saberán apreciar e saberán poñer en valor para beneficio de  todos os mariñaos.

MariñaPatrimonio celebra o regreso a Lugo da colección de ourivería de Ávaro Gil.

 

MariñaPatrimonio recoñece e valora moi positivamente os resultados das negociacións levadas a cabo pola Área de Cultura da Deputación de Lugo, que conseguiron a volta das valiosas pezas de ourivería prerromana ao Museo Provincial de Lugo. Estas pezas constitúen un símbolo moi salientable da nosa cultura e teñen unha especial relevancia para a comarca da Mariña, de onde procede unha boa parte desta colección.

O pasado decembro as asociacións Cultura do País, ADEGA, Buril e MariñaPatrimonio organizabamos un roteiro pola Mariña para reivindicarmos a volta da colección de Álvaro Gil e, asemade, reivindicabamos a defensa de varios xacementos arqueolóxicos da nosa comarca, que son outras xoais do noso patrimonio. Hoxe MariñaPatrimonio felicita a Área de Cultura polo seu magnífico labor e agardamos que algún día poidamos tamén felicitar a Consellería de Cultura da Xunta cando, por exemplo, inclúan no Inventario a mina de ouro da Espiñeira e cando consoliden e protexan Estabañón, a Roda de Barreiros ou o Hipocausto de Burela.

ROTEIRO CONXUNTO DE MARIÑA PATRIMONIO E ROXIN ROXAL POLA MARIÑA CENTRAL

Este pasado fin de semana, sabado 7 e domingo 8, a Asociación Sociocultural MariñaPatrimonio realizou un roteiro pola comarca da Mariña Central nos concellos de Foz, Alfoz, O Valadouro, 

Mondoñedo e Lourenzá, en colaboración coa asociación afín Roxín Roxal, que desenvolve o seu extenso labor de defensa do patrimonio cultural e natural na comarca das Mariñas coruñesas.

 A actividade contou cunha participación total de 70 persoas convocadas entre as dúas asociacións.

O sábado o grupo visitou pola mañá a basílica de San Martiño de Mondoñedo, o obradoiro e o paradisíaco xardín do artista Daniel Caxigueiro, os restos do castelo da Frouxeira e a fortaleza do Castro de Ouro; pola tarde o grupo desprazouse aos montes do Chao de Padorno, onde se atopan o Prado das Chantas e diversos monumentos megalíticos. O animador cultural e escritor valadourense, Lionel Rexes, foi o encargado de guiar este roteiro.

O domingo, a xornada comezou na praza da catedral de Mondoñedo coa visita á sé episcopal, continuou cun interesantísimo percorrido pola cidade e rematou na Ponte do Pasatempo. A visita foi guiada polo concelleiro de cultura, Xusto Fernández Haro e o arqueólogo municipal, Abel Vigo. Despois dunha comida de confraternidade na Casa da Penela, en Masma, o grupo rematou a xornada na Fortaleza de Tovar, un espectacular edificio do s. XVI que domina o fermoso val de Lourenzá na parroquia de Sto. Tomé e que está aberto ao público desde comezos deste ano, despois dun admirable traballo de restauración e posta en valor, por parte do seu propietario, José Ventoso.

MariñaPatrimonio valora de xeito moi positivo estas xornadas de divulgación do patrimonio histórico mariñán e, especialmente, o resultado desta colaboración que abre a porta a un traballo de cooperación entre estes dous colectivos que comparten obxectivos e intereses en torno á defensa, divulgación e goce social do patrimonio cultural material e inmaterial así como natural, tan valioso como ameazado e necesitado de atención.

Nas próximas semanas, o colectivo ten programado un roteiro curto no concello de Cervo, para dar a coñecer e pór en valor a Fraga de Martín Paz, na cabeceira do Rio Covo, un espazo natural de bosque atlántico moi ben conservado e que, por iso, precisa ser protexido fronte á expansión do eucaliptal.

Fotos:

https://www.flickr.com/photos/97739145@N05/sets/72157645098243514/

Roteiro pola Mariña Central

MariñaPatrimonio e a asociación cultural Roxín Roxal de Paderne (A Coruña), estamos a organizar un roteiro pola Mariña Central para os vindeiros días 7 e 8 de xuño e que vai contar coa seguinte programación:

Sábado 7

Ás 11h. visita guiada en San Martiño de Mondoñedo. Posteriormente subida a A Frouxeira e a continuación visita ao castelo de Castro de Ouro.

Pola tardiña subida ao Chao do Padorno para visitarmos O Dolmen e o Prado das Chantas. O desprazamento farase en coches particulares e cada un levará a súa comida.

O prezo da actividade é de 4€ para non socios/as e 3€ para socios/as.

Domingo 8

Ás 10h. visita guiada na catedral, no museo e na vila de Mondoñedo; visita que rematará na Ponte do Pasamento. A continuación terá lugar un xantar de confraternidade na Casa da Penela (15€).

Á tardiña remataremos este roteiro cunha visita guiada á Fortaleza de Tovar. Nesta xornada os desprazamentos tamén se realizarán en coches particulares.

O prezo desta actividade, exceptuando o xantar, custará incluíndo as entradas 8€ para non socias/os e 7€ para socias/os.

Para se apuntar teléfonos 616815120 / 654173637 ou en mr.patrimonio@gmail.com

A data límite de inscrición é o 5 de xuño.

A TUMBA DA PRAIA DE BARREIROS, NOVO XACEMENTO ARQUEOLÓXICO.

A Xunta inclúe no inventario de xacementos arqueolóxicos a tumba medieval localizada na praia de Coto, Barreiros (Lugo), trala solicitude realizada por MariñaPatrimonio.

O Servizo de Patrimonio da Xunta de Galiza incluíu no Inventario de xacementos arqueolóxicos a tumba labrada na rocha, de época medieval e que foi descuberta por un veciño de Ribadeo na praia de Coto, concello de Barreiros.

MariñaPatrimonio solicitara o pasado mes de abril a Patrimonio a súa inclusión ao considerar que se trataba dun novidoso e importante sitio arqueolóxico que cumpría documentalo, dalo a coñecer e protexelo.

A sepultura está situada a 900m da capela de San Bartolo e probablemente exista entre ambas algunha relación.

Como se sabe, a toponimia está moi asociada aos xacementos arqueolóxicos e, aínda que na actualidade non se rexistre ningún nome no lugar que faga referencia a esta tumba, si atopamos en documentación antiga topónimos como Rego do Lopo, Casal e Coto, que perviven na actualidade no entorno do xacemento. Un dato moi relevante atopado tamén nesta documentación é a presenza do topónimo O Corpo Santo “(...) abaxo de dicho Casal que se dice das figueiras y derecho a donde dicen O Corpo Santo y va por toda la orilla de la mar por junto al dicho Coto “

Corpo Santo é un nome que aparece documentado en toda Galiza e que fai referencia a este de tipo de enterramentos da Idade Media.

FOTOS: https://www.flickr.com/photos/97739145@N05/sets/72157644267565392/

A CROA DE SANTE INCLUÍDA NO INVENTARIO DE XACEMENTOS ARQUEOLÓXICOS.

O castro da Croa, parroquia de Sante, concello de Trabada, ven de ser incluído no Inventario de xacementos arqueolóxicos coa denominación de A Croa do Barreiro e coa clave GA27061021.

MariñaPatrimonio solicitara a súa inclusión o pasado mes de abril, ao ter constancia da súa existencia e ao sospeitar que o Servizo de Patrimonio de Lugo non o tiña inventariado. Grazas a esta inclusión, o xacemento gozará de protección e non debería sufrir máis agresións como a rexistrada recentemente co depósito ilegal de toneladas de escombros, feito que foi denunciado no seu día perante o SEPRONA por ADEGA e MariñaPatrimonio. A mencionada protección tamén deberá evitar que se estrague o xacemento cando se corten os eucaliptos plantados sobre este ben patrimonial.

O propietarios das parcelas que conforman o castro foron informados pola Xunta e calquera actuación que afecte ao xacemento e ao seu contorno de protección, deberán notificarllo á Consellería de Cultura.

As Arcas de Sinás.

 

 Un día paseando na grata compañía dos amigos Manolo Camba e mais Isaac Ferreira polo país do Valadouro, paramos a descansar nas Arcas de Sinás, como fixeran aquel home do Cadramón e o seu fillo que viñan cunhas bestas cargadas de sal dende Viveiro. O rapaz, perseguindo un paxaro que se metera debaixo das pedras, atopou un tesouro formado por moedas e un cabrito de ouro. O resto da historia pódese ler no interesante libro CONTOS DO VALADOURO dos autores Xesús Pisón, Manuel Lourenzo e Isaac Ferreira.
O tesouro que nós levamos para a casa foi todo o que aprendimos naquela inesquecible xornada.

MARIÑAPATRIMONIO INFORMA AO SERVIZO DE PATRIMONIO SOBRE A DESCOBERTA DUNHA POSIBLE TUMBA MEDIEVAL.

Mariñapatrimonio ven de comunicarlle ao Servizo de Patrimonio da Xunta de Galiza a existencia na praia de Benquerencia dunha posible tumba antropomorfa, labrada na rocha e de época medieval.

O pasado 20 de abril Pablo, veciño de Ribadeo, informou a Mariñapatrimonio de que na praia de Benquerencia, concello de Barreiros, vira unha rocha labrada que semellaba unha tumba medieval. Despois de visitar o lugar, a citada asociación contactou con varios arqueólogos, que coincidiron en que a rocha fora labrada pola man do home e descartaron totalmente a posibilidade de que se trate dunha oquedade natural. Así mesmo, as medidas: 1,60cm de longo; 40cm de ancho, onde irían os pés e 50cm no lugar dos ombreiros, coinciden coas medidas habituais neste tipo de sepulturas. Outro dato que salientaron os arqueólogos é a orientación da tumba, posto que estes enterramentos medievais maioritariamente estaban orientados oeste-leste, coma se o defunto mirase

cara á saída do sol.

Agora cómpre realizar os estudos pertinentes que ratifiquen esta hipótese e que, de confirmarse, estariamos ante un novo achado arqueolóxico descuberto grazas á colaboración de particulares, concienciados da importancia que ten dar a coñecer o noso patrimonio.

FOTOS: https://www.flickr.com/photos/97739145@N05/sets/72157644267565392/